در ادامه مطلب قبل به آیتم های دیگری در خصوص موانع پیش روی اشتغال زنان و حضور پررنگ آنها در اجتماع به صورت اجمالی پرداخته می شود:
۳- اصول فقهی
همانطور که درمباحث قبلی دیدیم طبق فقه ولایت حق مرد است خود این اصل پیامدهای مختلفی را به لحاظ فکری و فرهنگی ایجاد می کند ضمن اینکه به خاطر قوانین فقهی زنان از یک سری مشاغل محرومند مثل قضاوت . ضمن اینکه زنان در ایران در پست های سیاسی نمی توانند رئیس جمهور شوند ضمن اینکه ولی فقیه هم نمی توانند باشند که اصلاح همه قوانین در ایران باید مطابقت با موازین شرع داشته باشد باید منتظر ماند تا ببینیم مجتهدین جدید آیا تغییری در قوانین فقهی می دهند یا نه.
۴- اقتصاد با محور نفت
در جوامع نفتي ، نظام بازتوزيع درآمد از بالا وجود دارد و دولت از طريق ارزش گذاري نيروي كار، تعيين حقوق و دستمزد و ... ثروتي را در جامعه بازتوزيع مي كند كه از طريق نفت بدست آمده است. اين ثروت اين امكان را بوجود مي آورد كه در ازاي كار يك نفر، زندگي چندين نفر تامين شود و اين موضوع درممالك غيرنفتي به ندرت اتفاق مي افتد.
۵- تفکیک جنسیتی آموزش
تفکیک جنسیتی آموزشی
جنسیت، رفتارها، نقش ها، فعالیت ها، نگرش ها و مسئولیت منسوب به زن یا مرد در یک جامعه است و تفکیک جنسیتی سوالاتی از این دست را مطرح می کند: چه کسی، چه کاری می کند؟ چه کسی تصمیم گیری می کند؟ و کدام مربوط به زن و کدام مربوط به مرد است؟ در این راستا می توان گفت مدارس و سایر گروه های اجتماع هر یک تصوراتی کلیشه ای از رفتار مناسب هر جنس را به کودکان و نوجوانان می آموزند، نظام آموزش و پرورش، جداسازی جنسیتی در بازار کار را تقویت و پایداری می کند و دختران و پسران را برای مشاغلی متناسب و شناخته شده برای جنسیت آنها اماده می کند.
پسران بیشتر از دختران در محدوده ی خارج از خانه و در گروههای بزرگ دیده می شوند. فعالیت مردان در محیط خارج از خانه صورت می گیرد. اما فعالیت زنان در محدوده خانه است برحسب این الگوی انتشار از زن، زنان به سوی مشاغلی گرایش پیدا می کنند که به این الگو خدشه ای وارد نکند. شغلی که علاوه بر کسب درآمد، این امکان را فراهم آورد که بتوانند انتظار جامعه از زنان را به عنوان یک زن خانه دار خوب برآورده نمایند. در مقطع راهنمایی زمان ما ، کتاب های آموزش حرفه و فن در سالهای اول، دوم وسوم راهنمایی به دو شکل مختلف به دختران و پسران ارا ئه و تدریس می شود و تفاوت هایی در آموزش و مهارت ها برای دختران وجود دارد.در این کتاب ها بر مهارت های کلیشه ای زنان از قبیل خیاطی و بافتنی آشپزی و در نهایت کودک یاری تاکید شده است.در حالی که برای پسران دروسی جهت آموزش نکته هایی در زمینه ی مکانیک-اتوماتیک-نجاری و راه سازی ارا ئه می شد.
الگوی جنسیتی در کتب درسی و برنامه های آموزشی برداشت های سنتی را در اذهان تقویت می کند.این گونه الگوها که از کتب درسی و برنامه های آموزشی به ذهنیت دختر بچه ها راه می یابد باعث می شود تا این زنان آینده هم مثل گذشته نیروی خود را دست کم بگیرند و به سوی پذیرش کارهای کم مهارت- کم درآمد با وجهه های اجتماعی پایین گرایش پیدا کنند.
سیاست های محدود کننده در انتخاب رشته ی تحصیلی و شغل برای دختران
دفترچه آزمون سراسری در سال 1376 دختران دیپلمه ریاضی را از ورود به بیست ونه رشته تحصیلی در دانشگاه ها و مراکز آموزش عالی و دختران دیپلمه علوم انسانی را از ورود به ده رشته تحصیلی و دختران دیپلمه علوم تجربی را از ورود به هشت رشته تحصیلی در دانشگاه ها و مراکز آموزش عالی منع نموده است.بدیهی است محدودیت در انتخاب رشته ی تحصیلی در دانشگاه ها و مراکز آموزش عالی برای دختران محدودیت شغلی آنان را در آینده در پی خواهد داشت. البته ناگفته نماند هنوز در دانشگاه آزاد رشته های عمران و مکانیک و تعدادی دگر رشته فنی فقط مرد می پذیرند.
6- قوانین ناظر بر خانواده
ماده ی 1106 قانون مدنی فرمان می دهد: درعقد دائم نفقه ی زن به عهده ی شوهر است و ماده ی1107 قانون مدنی در تعریف نفقه از مسکن-البسه-غذا واثاث البیت که به طور متعارف با وضعیت زن متناسب باشد و خادم در صورت عادت زن به داشتن خادم یا احتیاج او به واسطه ی مرض یا نقصان اعضا نام می برد.ماده ی 1199 قانون مدنی تاکید می ورزد که نفقه ی اولاد بر عهده پدر است و پس از فوت پدر یا عدم قدرت او به انفاق به عهده اجداد پدری است.ماده ی 1117 قانون مدنی دستور می دهد:شوهر می تواند زن خود را از حرفه یا صنعتی که منافی مصالح خانوادگی یا حیثیات خود یا زن باشد منع کند.
بنابراین طبق قانون شوهر می تواند تحت هر عنوان عامل تعیین کننده ای برای ادامه ی اشتغال یا قطع اشتغال زن به شمار آید.
7- وجود تبعیض در ساختار اشتغال ایران و نحوه ی گزینش نیروی کار
رفتار تبعیض آمیز در بازار کار هنگامی شکل می گیرد که در زمان انتخاب از بین افراد برای مثلا استخدام به مشخصاتی توجه شود که ارتباطی با کارآیی افراد ندارد(مثل مشخصات نژادی و جنس).علت این که چرا زن ها برای بعضی از مشاغل نامناسب شناخته می شوند بنا بر طبیعت آن مشاغل متفاوت است و سه دلیل به چشم می خورد:
الف)قدرت جسمی: مهم ترین علت عدم تمایل کارفرما به استخدام نیروی انسانی در بازرگانی و تولیدات صنعتی بخش خصوصی این است که معتقدند زنان فاقد قدرت جسمی لازم هستند.
ب)ناتوانی در نظارت و سرپرستی: یکی از دلایل این باور این است که مردان سرپرستی زن ها را نمی پذیرند و ریشه ی این مشکل با ساختار جنسیتی جامعه از جمله تقسیم کار بین زن و مرد با سلسله مراتب روابط بین زن و مرد ارتباط دارد و همانطور که خط سنتی قدرت از شوهر به زن است از این رو نظارت و سرپرستی برای مرد آسان تر است.
ج)مشاغل زیر نفوذ مردها : کار فرمایان میل ندارند برای مشاغلی که فعلا در اختیار مردهاست نیروی انسانی زن استخدام کنند.